41 - « هجران » بىمِهرِ رُخَت ، روز مرا نور نماندست * وز عمر مرا جز شبِ ديجور نماندست صبرست مرا چارهء هجران تو ليكن * چون صبر توان كرد كه مقدور نماندست ؟ هنگامِ وداعِ تو ز بس گريه كه كردم * دور از رخِ تو ، چشمِ مرا نور نماندست مىرفت خيالِ تو ز چشمِ من و مىگفت : * هيهات ازين گوشه كه معمور نماندست وصلِ تو اجل را ز سرم دور همىداشت * از دولتِ هجرِ تو كنون دور نماندست نزديك شد آن دم كه رقيبِ تو بگويد * دور از درت آن خستهء مهجور نماندست مِن بعد چه سود ، ار قدمى رنجه كند ، دوست * كز جان ، رمقى در تنِ رنجور نماندست در هجرِ تو ، گر چشمِ مرا آب نمانَد * گو خونِ جگر ريز كه معذور نماندست حافظ ز غَم از گريه نپرداخت به خنده * ماتم‌زده را ، داعيهء سور نماندست * توضيحات : مهر رخ ( تشبيه - چهره نورانى و زيبا ) ديجور ( شب رنج‌آور و سخت ) دور از رخ تو ( جمله دعايى - الهى بلا و آسيب از چهرهء زيباى تو دور باد ) داعيه ( سبب - باعث ) سور ( جشن ) هيهات ( شبه جمله - صوت - تأسف ) معمور ( آباد ) مقدور ( اسم مفعول از قدرت - آنچه بتوان انجام داد ) داعيه ( انگيزه ) اجل ( مرگ ) معنى بيت ( 1 ) ( بدون خورشيد چهرهء تو روز من ديگر روشنايى ندارد و تاريك است و از عمرم جز شب تاريك چيزى باقى نيست ) معنى بيت ( 4 ) ( نقش خيال تو درحالىكه از چشم من دور مىشد ، اين‌چنين مىگفت : بر اين خانه تأسف مىخورم كه ويرانه شده است ) معنى بيت ( 5 ) ( وصال تو مرگ را از من دور مىساخت ، اما اينك بر اثر غلبه فراق و هجران تو موجب شده كه اجل و مرگ به من نزديك شود و مرگم فرا برسد ) معنى بيت ( 9 ) ( حافظ به سبب غم فراوان از گريستن به خنديدن روى آورده است ، او از كثرت اندوه ، ماتم‌زده مىباشد و هيچ‌گونه شادى براى او مفهومى ندارد ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - آن‌قدر خود را شيفته و شيداى اين نيت كرده‌اى كه قرار و آرام ندارى و در همه حال به فكر او هستى ، شب و روز شما در اين انديشه مىگذرد . 2 - حافظ در بيت ششم به شما مىگويد : ( آن لحظه پيش آمد كه نگهبان و محافظ تو گويد : رنج و بلا از جمال تو دور باد ، عاشق دل خستهء شما در گذشته است ) . 3 - از اين فكر جدا صرف‌نظر كنيد كه فعلا به صلاح و مصلحت شما نيست و براى شما زيان دارد زيرا موجب از دست دادن عزيزى مىشوى . 4 - عزيزى از شما دور مىشود ، نبايد زياد ناراحت شويد بلكه تقدير هرآنچه بخواهد ، از آن گزيرى نمىباشد ، بلكه صبر و حوصله كنيد . 5 - شما به كسى علاقه داريد كه اينك از شما دور مىباشد و امكان دسترسى به او نداريد ، بىجهت ديگران را مقصر مىدانيد ، بلكه بايد خود را سرزنش كنيد كه ناپخته و خام دست به اين اقدام زده‌ايد ، بايد صبر و استقامت داشته باشيد . 6 - لحظه‌اى چشم‌ها را برهم بگذاريد و به رسالت خانواده‌يتان و نعمت‌هاى فراوانى كه داريد و ديگران آرزوى آن را دارند ، توجه داشته‌ايد و بدانيد كسى كه زود عاشق شود به اصطلاح زود فارق و فارغ و خاموش مىشود . 7 - شخصى مهربان ، صميمى ، بخشنده ، قابل اعتماد ، زيبا ، دلربا ، طناز ، آداب‌دان و مؤدب هستيد اما واى به روزى كه دلخور يا عصبانى يا بىوفايى ببينيد عين شير درنده‌خو و عصبانى مىشويد ، درحالىكه بايد بدانيد كه هر پنج انگشت مانند هم نيست . 8 - چرا خودخور هستيد و نگران همهء اطرافيان مىباشيد و به كار همه كنجكاويد ، خوبست توجه به كار خود داشته باشيد تا راحت باشيد . 9 - نذرى كه كرده‌ايد ، ادا كنيد ، مسافر نمىآيد ، بيمار شفا نمىيابد . طلاق حتمى است ولى ازدواج عملى نمىشود . 10 - در آيندهء نزديك به موفقيت بزرگى دست مىيابيد كه مبارك شما باشد . 11 - آيا مىدانيد : برنده : مىداند كه اگر به مردم فرصت داده نشود ، مهربان خواهند بود اما بازنده : احساس مىكند كه اگر به مردم فرصت داده شود ، نامهربان خواهند شد . پس شما سعى كنيد از اين كلمات لذت ببريد و به كار گيريد .